Meer rechten voor patiënten die medische zorg krijgen in buitenland

Het Europees Parlement heeft woensdag nieuwe regels goedgekeurd voor patiënten die medische zorgen in het buitenland wensen te ontvangen, en daarvoor terugbetaald kunnen worden volgens de tarieven in eigen land. Na drie jaar onderhandelingen bereikten de Europarlementsleden eind vorig jaar onder Belgisch EU-voorzitterschap een akkoord met de lidstaten over nieuwe regels voor grensoverschrijdende gezondheidszorg. Het compromis werd woensdag in Straatsburg met een ruime meerderheid bekrachtigd. De regels zullen medio 2013 in voege treden.

Het Europese Hof van Justitie bevestigde reeds in de jaren negentig dat burgers het recht hebben medische zorgen te ontvangen in andere lidstaten en daarvoor terugbetaald te worden in eigen land. De nieuwe richtlijn schept meer duidelijkheid over de mogelijkheden en beperkingen van dat principe. Patiënten kunnen informatie bekomen bij een contactpunt dat in elk land opgericht moet worden.

      Zo kunnen lidstaten eisen dat patiënten voorafgaandelijk toestemming vragen voor een behandeling in het buitenland. Dat geldt met name voor opnames in een ziekenhuis of voor zeer gespecialiseerde zorg. Onder bepaalde voorwaarden kan de terugbetaling geweigerd worden. Lidstaten kunnen ook maatregelen nemen wanneer een grote toestroom van buitenlanders het eigen gezondheidsstelsel onder grote druk zet.

      Dat laatste was tijdens de onderhandelingen een bijzonder aandachtspunt voor de Belgische regering en Europarlementsleden. "De richtlijn bewaart het evenwicht tussen het recht van de patiënt op een goede gezondheidszorg en het recht van de lidstaten om hun eigen sociale zekerheid te financieren en een goede gezondheidszorg te organiseren", lichtte Bart Staes (Groen!) toe.

      Momenteel spenderen de lidstaten ongeveer één procent van de uitgaven voor gezondheidszorg aan grensoverschrijdende zorg. Dat is goed voor zowat 10 miljard euro. Doorgaans laten mensen zich het liefst in eigen regio verzorgen. De richtlijn moet vooral hulp bieden aan zieken in grensstreken, mensen die in het buitenland verblijven, patiënten die hinder ondervinden van lange wachtlijsten en mensen met zeldzame aandoeningen.

      De regels zijn niet van toepassing op orgaantransplantaties, publieke vaccinatieprogramma's, de verkoop van geneesmiddelen via postorder of internet en zorg op lange termijn, zoals ouderenzorg. Evenmin gelden de regels voor plotse opnames in het buitenland, bijvoorbeeld bij een verkeersongeval tijdens een vakantie. In dat geval geldt nog steeds de Europese ziekteverzekeringskaart.

      Europarlementslid Dirk Sterckx (Open Vld) ziet kansen voor de Vlaamse patiënten én de gezondheidssector. "De dienstverlening in onze gezondheidssector staat internationaal hoog aangeschreven. De grote toegankelijkheid en de hoge kwaliteit van onze gezondheidszorg, onze technische knowhow, onze talenkennis en onze centrale ligging in Europa zijn troeven die uitgespeeld moet worden. Zeker in deelsectoren waar we een klein overaanbod hebben, moet Vlaanderen actief buitenlandse patiënten aantrekken", meent Sterckx.

      De koepelorganisatie Zorgnet Vlaanderen is "positief verrast dat Europa erin geslaagd is om deze richtlijn in het leven te roepen, ondanks de grote diversiteit tussen de gezondheidszorgstelsels van de lidstaten".